Doboj je danas grad sa oko 35.000 stanovnika, i približno 80.000 stanovnika na području cijele opštine. Cifre su približne i rezultat su izvršene procjene od strane Zavoda za statistiku RS u Banjaluci, jer u poslednjih 15 godina nije vršen zvaničan popis stanovništva. No, sa sigurnošću možemo reći da je 11 godina nakon ratnih sukoba Doboj stasao u modernu, uređenu i perspektivnu sredinu, i vratio naslov multietničke, mutikonfesionalne i multikulturalne zajednice, koja je i administrativni i saobraćajni centar regiona. Uz grad Doboj, područje opštine čini 89 naseljenih mjesta formiranih u 73 mjesne zajednice.
Doboj je među prvim opštinama u BiH završio implementaciju imovinskih zakona i postao prepoznatljiv po broju ostvarenog povratka raseljenih lica u prijeratne domove. No, u isto vrijeme je ovaj otvoreni grad pružio i novi dom hiljadama novih stanovnika koji su iskoristili svoje pravo odabira mjesta življenja. Nova i stara populaciona slika grada i opštine svakodnevno kreiraju imidž zajednice koja živi, radi i stvara sa pogledom u budućnost, i osloncem na sve pozitivne vrijednosti prošlosti.
U našem gradu, pored institucija lokalnog nivoa, rade i ustanove i institucije regionalnog i republičkog karaktera. Kao saobraćajni čvor, Doboj je sjedište željeznica RS, ali mu značaj regionalnog centra daju prisustvo Centra javne bezbjednosti MUP-a RS, Okružnog tužilaštva i suda, Privredne komore regije Doboj, Opšte bolnice -Sveti apostol Luka-...
Doboj sve više postaje i obrazovni centar. Uz tri osnovne i šest srednjih škola (Gimnazija  -Jovan Dučuć-, Medicinska škola, Tehnička škola, Saobraćajna i elektro škola, Ekonomska i trgovinska škola, Upravna i ugostiteljska škola), ovdje rade i Saobraćajno tehnički fakultet i Slobomir P univerzitet sa šest odsjeka.
 

ISTORIJA

DOBOJ NA TRI RIJEKE
DOLINA BOJEVA ILI DOBRO MJESTO?

Na prostoru oko ušća rijeka Usore i Spreče u Bosnu, širokoj geografskoj zoni pobrđa preko koga se Balkan preliva u Panoniju, mjestu koje su istoričari često nazivali VRATA BOSNE, nastao je grad Doboj. Iako je u istorijskim spisima pominjan tek u 15. vijeku, činjenice i arheološki nalazi govore da je čovjek ovdje živio i gradio nastambe u svim epohama praistorije, a aluvijalna ploča proširene doline rijeke Bosne je izvorna, najstarija aglomeracija varoši. Geostrateški značaj mjesta uslovio je njegovo dalje postojanje i postepeni razvoj u ono što se danas naziva grad. Njegovo mukotrpno nastajanje na prirodnom komunikacionom čvorištu trajalo je više od šest vijekova, a nezamjenjljiva potreba postojanja baš na tom mjestu bila je usud, sreća i patnja.

Već su stari Rimljani bili svjesni strateške vrijednosti ovog prostora, pa su u 1. vijeku ovdje sagradili Kastrum, kulama zaštićeno vojničko utvrđenje. Kraj njega je nikla Canabea, valjda najstarije naselje gradskog tipa na našem prostoru, a o bitisanju ljudi u ovim objektima do 19. vijeka je svjedočilo vojničko groblje, uništeno kasnijom gradnjom. Temelji Kastruma su očuvani do danas, a najveći dio kamenih zidina prenijet je u 13. vijeku radi podizanja tvrđave.

Sloveni su stigli između 7. i 9. vijeka, rušeći staro i gradeći svoje. Razorivši kasnoantičku Refugiju, krajem 9. vijeka su nastanjeni Srbi primili hrišćanstvo i podigli prvu crkvu, na lokaciji poznatoj kao Crkvina na Usori. Štiteći se od brojnih neprijatelja koji su neminovno putovali riječnim dolinama, novi stanovnici su prvo podigli utvrdu od pečene gline, koja je uglavnom uklonjena gradnjom nove, kamene tvrđave.U to vrijeme nastajala su i jezgra ruralnih naselja Kostajnica, desno od ušća Spreče, Pridol (Pridjel), pri dolu ispod masiva Ozrena, Malkovac (Miljkovac) iznikao preko puta većeg Velkovca.

Kamena tvrđava, simbol Doboja, podignuta je u 13. vijeku, u vrijeme kada je župom Soli i Usora vladao srpski kralj Dragutin Nemanjić. Bilo je to i vrijeme kada je počelo formiranje varoške jezgre, sa gradskim trgom, crkvom, drvenim kućama i grobljem, što je prikazano na jednoj srednjevjekovnoj graviri. Već početkom 15. vijeka zvanično je u jednom istorijskom spisu ( ...in Uxora suptus castrum Doboy...) navedeno ime Doboja, i to u izvještaju dubrovačkih trgovaca kralju Sigismundu datiranom 28. juna 1415. godine. U to doba bilježimo i prve pisane pomene naselja današnje opštine Doboj: Kožuha (1446) i Radnje (1448).

Nakon pada Bosne pod Turke, 1463. godine, osvojeno je i ovo područje ,a u turskom tefteru od 10. septembra 1477. stoji da je knez Jovašin predao timar od 3.985 akči, a knez Stjepan timar od 2.555 akči, čime je predat Doboj. Nastao je period turske vladavine od preko četiri vijeka, tokom kojih je dograđivana i rušena tvrđava i njena varoš, a hrišćansko stanovništvo je udaljeno od utvrde dobivši novo prebivalište za raju – Rajčinovac. Doboj je početkom 16. vijeka u vrijeme sultana Selima dobio novu bogomolju, pa je na temelju pravoslavne hrišćanske crkve nikla džamija Selimija, oko koje je bujalo novo naselje, a tvrđava je dograđena i prepravljena po novim pravilima ratovanja i odbrane fortifikacija. Interesantno je pomenuti da je u ovo vrijeme jak zemljotres pomjerio korito rijeke Bosne, koja je tekla ispod samih zidina tvrđave, na sadašnje mjesto.

U tom periodu značajno je spomenuti 1697. godinu kada je Eugen Savojski spalio i tvrđavu i varoš, u vrijeme rata Turske protiv Austrije, a tadašnji izvori pominju 50 kuća u gradu. Katastrofa se ponovila i 1717. godine, još jednim austrijskim ratnim pohodom, a okamenjeni grad i njegova tvrđava životare u sličnom stanju sve do kraja 19. vijeka kada u Doboju hroničari bilježe 303 kuće i 1351 stanovnika (1879).

Dolazak Austrougarske znači vladavinu novog, evropskog okupatora sa konceptima modernog privređivanja i ciljem intenzivne eksploatacije prirodnih bogatstava. Drumovi su pokriveni kamenom tucanikom, a dobojska varoš je krenula u dolinu. Sinagoga u njoj je podignuta 1871. godine, 1882. sagrađena je pravoslavna crkva na Popovom brdu,a okolo su bujale kuće. Stigla je željeznica, sagrađena nova stanica i oko nje gradski trg. Na Usori je niklo industrijsko naselje, a 1892. sagrađena je prva fabrika šećera. Probijena je Radnička ulica (današnja Stevana Sinđelića), a zasipanjem starog korita rijeke Bosne nastala je današnja ulica Kralja Aleksandra. Kraj nje je 1910. godine sagrađena i katolička crkva Srca Isusovog.

Austrougarska monarhija odlazi nakon 1. svjetskog rata i krvavog traga logora kroz koji je prošlo oko 45.000 interniraca, uglavnom žena, djece i staraca iz Podrinja, Hercegovine, Srbije i Crne Gore. U znak sjećanja na mučenike, od koji je 10.000 zauvijek ostalo ovdje, podignuta je spomen crkva svetih apostola Petra i Pavla, osveštana 1938. Nova država se trudi da prati savremene tokove, pa 1922. varoš dobija vodovod, a 1925. električnu rasvjetu. Rast i razvoj grada doveli su do toga da je 1933. postao i zvanično sjedište sreza. Moris Trinki 1936. uz pomoć Pesaha otvara prvu štampariju, a iste godine završena je gradnja Sokolskog doma 1940. završen je i betonski most preko rijeke Bosne kod ušća Spreče, ali je on prvo oštećen savezničkim bombama, a Nijemci ga prilikom povlačenja 1945. ruše.

Drugi svjetski rat ostavio je za sobom razaranja i hiljade žrtava, civila i boraca NOB, a u Doboju uspomenu na ovaj period čuva gradski park sa bistama heroja ovog vremena i spomen kosturnicom žrtava fašizma. Nakon oslobođenja,17. aprila 1945, nastaje vrijeme brzog razvoja, pa tako gradnja željezničke pruge normalnog kolosijeka Šamac-Sarajevo na drugoj obali Bosne dovodi do podizanja nove stanice i prvorazrednog željezničkog čvora. Ovo je uslovilo i rađanje novog mosta preko Bosne, a niče i novo moderno naselje sa -istorijski gledano- već četvrtim gradskim trgom. Probijena je nova glavna ulica (danas ulica Svetog Save) okomito postavljena prema mostu, i oko nje izgrađeno savremeno gradsko jezgro. Za četiri i po decenije ovog vremena Doboj je postao politički, ekonomski, administrativni, kulturni i obrazovni centar regije.

Raspadom Jugoslavije i BiH je zahvatio vihor građanskog rata. Od samog početka do kraja ratnih sukoba Doboj je bio i ostao u sastavu Republike Srpske, u čije temelje je svoje živote ugradilo 1400 boraca i preko 200 civila dobojskog područja.

NSELJA